جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران  پنجمین دوره خود را پشت سر گذاشت و این نشانه خوبی است كه در كنار جشنواره فیلم فجر و جشن خانه‌سینما به عنوان 2 جشنواره دولتی و خصوصی، صاحب جشنواره‌ای صنفی و تخصصی می‌شویم. حضور پررنگ سینماگران مشهور و صاحب نام در جشنواره چهارم این انجمن مبین منزلت و اهمیتی است كه بویژه كارگردان‌ها و بازیگران سینما برای این جشن و انتخاب‌های آن قائل هستند. همان افرادی كه گاه از نیش قلم منتقدان رنجیده خاطر شدند، اما جوایزی كه از دست آنها می‌گیرند، اگرچه از لحاظ مادي قيمتي ندارد ولي ‌ برایشان شیرین و دلچسب است.

فارغ از این‌كه داوری‌های انجمن منتقدان درباره كارنامه سینمایی كشور موافق با دیدگاه ما باشد یا نباشد، نفس برگزاری چنین جشنی به نفع سینماست و بیش از هر چیز تجلیل و ستایش از جایگاه و ارزش نقدنویسی در ساحت هنر هفتم است. در طی این چهار دوره‌ای كه جشن خانه‌سینما برگزار شد

سخنراني کيوان کثيريان دبيرمراسم پنجمين جشن منتقدان

بسیاری از برگزیدگان حتی آنهایی كه دل‌خوشی از منتقد جماعت نداشتند نیز به آن بالیدند و برخی از آنها دریافت تندیس انجمن منتقدان را ارزشمندتر از سیمرغ‌های جشنواره دانستند. حالا بماند از این‌كه این موقعیت متضاد واجد یك نكته مهم جامعه‌شناختی است كه هنرمندان ما بیش از تحلیل از تجلیل به وجد می‌آیند و زمانی كه منتقد از ضعف‌هایشان می‌گوید ابرو در هم كشیده و آنگاه كه از آنها تمجید می‌كند به شوق می‌آیند، اما از این سو مبین این امر است كه منتقدان برخلاف تصور كلیشه‌ای و غالب صرفا به غرزدن و عیب و ایراد گرفتن نمی‌پردازند و نقد همان نق و نفی نیست، بلكه خوبی‌ها را هم دیده و بر نقاط قوت یك اثر نیز انگشت تایید می‌گذارند.

برخلاف نقد و هجمه‌هایی كه برخی از افراد و رسانه‌ها به قضاوت ها و داوری‌های جشن منتقدان داشته اند معدل و میانگین این داوری‌ها نشان می‌دهد كه معیار و ملاك‌های تخصصی و حرفه‌ای بیش از سلیقه و منافع جناحی و سیاسی در این انتخاب‌ها تاثیر داشته و اگر اشكالی هم بر آن وارد است به تفاوت‌های سلیقه‌ای ارتباط دارد نه تنش‌های عقیده‌ای! اختلاف سلیقه و تنوع آرا در همه جشنواره‌های هنری در سراسر جهان وجود دارد و حرف و حديث‌هایی كه حاشیه هر جشنواره‌ای هستند كه هنر برپایه زیبایی‌شناختی استوار و نسبیت در ذات آن تنیده شده است. اما فارغ از همه این حاشیه‌ها آنچه در متن و ذات این جشنواره تخصصی نهفته و نیازمند حمایت و تقویت است تاثیرات روانی و ساختاری نقادی و اهمیت آن در صنعت سینمای ایران است و البته گامی ‌موثر در جهت بازیابی جایگاه واقعی منتقدان در سینما.

* منتشر شده در روزنامه جام جم