( Culture cafe)کافه فرهنگ

«24» با تایید شورای پروانه نمایش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و انجام امور فنی و کیفی از قبیل اصلاح پوشش و غیره به زودی وارد شبکه نمایش خانگی کشور می‌شود. شرکت تصویر دنیای هنر (TDH)، حقوق پخش ویدئویی سریال «24» را خریداری کرده و این مجموعه هم‌اکنون به مدیریت بهرام زند در حال گذراندن مراحل فنی است.اين خبر را بايد به فال نيك گرفت و درباره ضرورت و تداوم آن، تامل و تدبر كرد. اصلا بحث بر سر مقابله متعصبانه با فرهنگ و ارزش هاي بيگانه و توليدات هنري آنها نيست كه نمي توان در دنياي رسانه اي شده معاصر و عصر ارتباطات و اطلاعات، ميان فرهنگ ها و تمدنهاي مختلف و آفرينش هاي هنري گوناگون، ديوار كشيد و جغرافياي فرهنگ را مرزبندي كرد.تكنولوژي هاي نوين ارتباطي و ديجيتال، سد اين مرزبندها را شكسته و امكان دسترسي به منابع هنري گوناگوني را براي هر انساني در هر نقطه از اين دهكده جهاني فراهم كرده است. اساسا فرهنگ، ساحتي است كه نمي تواند با ابزار قهري و نظامي با آن رويارو شد و قطعا تعامل آگاهانه و خلاقانه با فرهنگ بيگانه، عقلاني ترين و اثربخش ترين شيوه اي است كه مي توان در برابروضعيت موجود،اتخاذ كرد.اقدام پخش دنياي هنر در دوبله سريالهاي معروف و پر مخاطب غربي را مي توان مصداقي از تعامل خلاقانه و هنرمندانه با هنر و سينماي غرب دانست. بدين معني كه چه بخواهيم چه نخواهيم بخش زيادي از مردم ما جذب سريالهايي شده اند كه از شبكه هاي ماهواره اي پخش مي شود. به ويژه شبكه هاي فارسي زبان كه اتفاقا آثاري بسياري سطحي و سخيف را به نمايش مي گذارند كه نه قصه خوبي دارد نه بازي و ديگر عوامل نمايشي آن حرفه اي است. اگر به اين سريالها دقت كنيد متوجه خواهيد شد كه يك دوربين را در نقطه اي از لوكيشن كاشته اند و بازيگران در مقابل آن قرار گرفته و بازي مي كنند يا دو سه نفر با صداهاي نه چندان زيبا كل دوبله كار را انجام داده و هر كدام به جاي چند نفر از بازيگران، صحبت مي كنند. واقعيت اينست كه حتي سريالهاي دسته چندم تلويزيون خودمان بهتر از اين مجموعه هاي سطحي است. اما واقعا چرا بخشي از مخاطبان ما جذب اين سريالها شده اند. پاسخ به اين سوال البته به تحليلي جامعه شناختي محتاج است كه در حوصله اين ياداشت نيست اما دست كم مي توان پذيرفت كه يكي از اين دلايل، تنوع طلبي و تماشاي سريالهاي متفاوت تري از مجموعه هاي تلويزيوني است. عدم تنوع و تعدد ژانري و تكراري شدن بسياري از قصه ها و بازيگران سريالهاي تلويزيوني را در گرايش به سمت سريالهاي ماهواره اي نبايد دست كم گرفت.گاهي انسان براي ايجاد تنوع و تجربه ساحت هاي جديد ممكن است تن به هر اثر و پديده سطحي و مبتذلي هم بدهد.اين سياستگذاران فرهنگي و هنرمندان هستند كه بايد براي مخاطبان خود، خوراك مناسب و خوش طعم فراهم كنند تا طمع ميل به غذاي بيگانه در خودي ها فزوني نگيرد.

بديهي است كه همه آثار سينمايي و تلويزيوني ماهواره اي، ضعيف و سخيف نيستند و چه بسا سريالهايي كه از حيث تكنيكي و ساخت و فيلمنامه و بازيگرو... آثار درخور توجه اي هستند.مثل همين سريال بيست و چهار كه يك سريال خانوادگي جذاب است. به نظر مي رسد منطقي و فرهنگي ترين شيوه رويارويي با گرايش مردم به تماشاي سريالهاي ماهواره اي اين باشد كه موسسه هاي هنري بخش خصوصي با حمايت و هدايت نهادهاي سياتگذار فرهنگي به دوبله و تنظيم مجدد اين سريالها بپردازند تا محصولات سينمايي و تلويزيوني سالم تري به دست خانواده ها برسد. اين موسسات مي توانند در كنار فعاليت هاي صدا و سيما در توليد سريالهاي داخلي به دوبله و پخش سريالهاي خوب خارجي بپردازند و با توزيع آنها در شبكه هاي نمايش خانگي، از آسيب هاي احتمالي فرهنگي – هنري نمايش ماهوره اي جلوگيري كند . اين ترفند يك تمهيد پيشگيرانه است كه از بيماري فرهنگي مخاطبان مستعدتر جلوگيري مي كند. ضمن اينكه حمايت از اين فعاليت هاي فرهنگي ، بخش خصوصي در حوزه فرهنگ و هنر را فعال و پويا كرده و به ايجاد يك رقابت سالم فرهنگي ميان اين موسسات دامن مي زند. وقتي مراكز و نهادهايي در داخل كشور وجود داشته باشند كه شهروندان و علاقمندان سينما و تلويزيون، امكان دسترسي آساني به آنها داشته و بتوانند محصولات هنري روز دنيا را در بسته بندي هاي سالم تر و منطبق تر با فرهنگ خودي دريافت كنند خيلي بهتر است كه كوركورانه يا از سر لجبازي به سراغ اين محصولات يا محصولات ناسالم از راههاي غير قانوني باشند. ضمن اينكه اين كار، ظرفيت هاي اقتصادي و فرهنگي شبكه نمايش خانگي را فعال مي كند تا مردم به غير از تلويزيون و سينما و احتمالا ماهواره، راهكار آسانتري را براي دستيابي به كالاهاي هنري مورد نياز خود،داشته باشند. وقتي مخاطبان به ويژه خانواده ها مطمئن باشند كه مراكز و نهادهاي قانوني توزيع فيلم و سريالهاي خارجي وجود دارد كه صحنه هاي ضد اخلاقي در آنها حذف شده و برچسب سالم تري دارند آنوقت بازار سياه خياباني سي دي هاي غير مجاز هم از رونق مي افتد و چرخه بازار فرهنگي در مسير رقابتي سالم تري قرار مي گيرد. توزيع فيلم هاي مربوط به شبكه هاي خانگي در فروشگاه ها و سوپرماركتها در سالهاي اخير نتايج مثبتي داشته و اگر دوبله سريالهاي معتبر خارجي هم به اين شبكه اضافه شود ، مسيرهاي غير قانوني و غير مجاز توزيع و نمايش فيلم مسدود شده و مخاطبان ايراني نيز محصولا هنري سالم تري را در اختيار خواهند داشت.اكنون زمان آنست كه مديران فرهنگي، شبكه نمايش خانگي را براي نمايش سريالهاي معتبر خارجي برگزينند.