سينماي ايران با همه فراز و نشيب ها و ضعف و قوتهايش همواره به عنوان يك هنر – صنعت پويا شناخته شده و هر ساله بخش عمده اي از اخبار فرهنگي – هنري را به خود اختصاص مي دهد . علاوه بر جذابيت هاي بصري ، زيبايي شناختي و رسانه اي اين هنر بايد به همگير بودن و توجه افكار عمومي به ان نيز اشاره كرد.سينما از آن دست اموري است كه طيف هاي گوناگوني از اقشار اجتماعي را متوجه خود مي سازد و رده هاي سني متفاوتي با آن ارتباط برقرار مي كنند لذا مروري اجمالي بر كارنامه سينما در كشور ما با شاخص و معيار ترين ها نيز قطعا براي سينما دوستان و به ويژه علاقمندان جدي اين هنر كه اخبارحاشيه و متن اين هنر را دنبال مي كنند مي تواند جالب باشد . اگر شما هم جزء اين گروه هستيد حتما اين گزارش را بخوانيد تا با «ترين هاي سينماي ايران »در بخش ها و حوزه هاي مختلف  آشنا شويد.

پر فروش ترين فيلم – اخراجي هاي 2

اگرچه سينما را بيشتر به عنوان يك پديده فرهنگي مي شناسند اما كم و كيف گيشه آن همواره كانون توجه اهالي سينما و مخاطبان آن بوده است و شايد اولين سوال كنجكاوانه درباره بيلان سينماي كشور اين باشد كه كدام فيلم پرفروش ترين فيلم سال شده است ؟ اين پرسش اهميت مضاعفي نيز پيدا مي كند وقتي كه سينماي ايران سالهاست كه با بحران مخاطب روبرو است.البته در همه كشورهاي دنيا پرفروش ترين فيلم داراي برد خبري بالايي است و به كانون خبر سازي بدل مي شود . سال 88 از اين حيث آنقدر داراي اهميت است كه شايد سالهاي سال بايد بگذرد تا ركوردي كه فروش يك فيلم در اين سال به نام خود ثبت كرده است تكرار شود.ركوردي كه قهرمان جنجالي آن در واقع ركورد قبلي خود را در فروش شكسته و قسمت دوم اثر خود را فراتر از سابقه فروش در كل تاريخ سينماي ايران نشانده است.اين شخص كسي نيست جز مسعود ده نمكي كه اساسا شخصيتي خبرساز است.فروش اخراجي هاي 2 تا مرز 7ميليارد تومان به قدري شگفت انگيز بود كه شايد خود سازندگانش نيز تصور اين ميزان از فروش را نداشتند. اخراجي با ركورد 7 ميلياردي خود نه تنها پرفروش ترين فيلم سال شد كه تا امروز به پرفروش ترين فيلم تاريخ سينماي ايران نيز دست يافته است و البته اين به ارزش هاي هنري و حرفه اي فيلم هيچ ارتباطي ندارد اما اگر مساله فروش اين فيلم را كنار بگذاريم مسعود ده نمكي و اخراجي هايش به عنوان يكي از جنجالي ترين اخبار سينماي و فرهنگي در سال 88 نيز مطرح بود كه دامنه آن تا ساخت پروژه سوم اخراجي ها و توليد سريال نوروزي توسط اين كارگردان گسترده شده است.شايد سريال نوروزي  «دارا و ندار» ده نمكي نيز به يكي از خبرسازترين هاي سال 89 تبديل شود.

كمدي همچنان ژانر برتر

نه فقط در سال 88 كه الان چند سالي است كه فيلمهاي كمدي و طنز سينماي ايران را تصاحب كرده و سينماداران نيز با توجه به وضع بد گيشه ها و بحران مخاطب تمايل بيشتري به نمايش آثار طنز دارند تا به دام ورشكستگي نيفتند. همين اخراجي ها كه پرفروش ترين فيلم سال 88 بود نيز به ژانر طنز تعلق داشت و اساسا پرفروش ترين هاي سينما در سالهاي اخير به فيلمهاي كمدي وابسته بود. فيلمهاي مثل خروس جنگي ، هرچي تو بخواهي ، پسر تهراني ، چشمك ، كيش و مات ،بي پولي ، دو خواهر، زندگي شيرين ، نيش زنبور ، دختر ميلونر، تردست ، راننده تاكسي و..... از جمله آثاري بودند كه در ژانر طنز و كميك روي پرده هاي سينماها به نمايش درآمدند و برخي از آنان نيز از فروش قابل توجهي برخوردار بودند.

سال 88 و بيشترين اكران ژانر وحشت

اگرچه فيلم هاي طنز و كمدي همچنان به عنوان پرطرفدارترين و پر مخاطب ترين ژانر سينمايي مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است اما در سال 88 شاهد نمايش بيشتري از ژانر ترس و وحشت در سينماي ايران بوديم و گويي اين گونه سينماي در ايران به تدريج از مهجوريت خود خارج مي شود و هم كارگردانها و هم مخاطبان ايراني توجه بيشتري به اين ژانر از خود نشان مي دهند. امسال فيلمهايي مثل حريم ، كلبه ، خواب ليلا ، شوريده از جمله فيلمهايي بودند كه برخي از انها مثل حريم كار نسبتا خوبي در اين ژانر از آب در امده و مورد توجه مخاطبان قرار گرفته اند در جشنواره فيلم فجر نيز فيلم سينمايي «آل» در همين ژانر ساخته شده و نشان مي دهد كه احتمالا در سالهاي آتي در كنار سينماي طنز بايد شاهد شكوفايي ژانر وحشت هم در سينماي ايران باشيم همچنين برخي فيلم هاي خاص و فرهنگي مثل صداها و شبانه كه روايت و ساختار متفاوتي نسبت به آثار متعارف سينمايي دارند نيز در سال 88 بر پرده اكران نشستند.

پر افتخارترين فيلم – درباره الي

درباره الي اگرچه به دليل التهاب سياسي جامعه در زمان اكران عمومي آنچنان كه انتظار مي رفت با فروش بالا مواجه نشد اما پر افتخارترين فيلم سال 88 محسوب مي شود كه جوايز داخلي و بين اللملي زيادي را به خود اختصاص داد. از بهترين فيلم در جشنواره فجر و از نگاه منتقدان گرفته تا دريافت خرس نقره اي از جشنواره برلين . به اين افتخارات بايد دريافت جوايز جشنواره هاي گلدين گلاب ، تراژيكا و اسكرين آسيا ژاسيفيك را هم اضافه كرده . ضمن اينكه درباره الي به عنوان فيلم معرفي شده به جشنواره فيلم اسكار نيز بود.از اين هم نگذريم كه نسخه نمايش خانگي اين فيلم نيز با استقبال بسيار زيادي مواجه شد.

پركارترين بازيگر

اگر جشنواره بيست و هشتم فيلم فجر به عنوان نماي از توليدات سينمايي در سال 88 قلمداد كنيم بايد حميد فرخ نژاد را فعال ترين بازيگر سال معرفي كنيم . او با حضور در 7 فيلم جشنواره پركارترين بازيگر سينماي ايران بود كه تعلق نگرفتن سيمرغ به او با انقاد و اعتراض هم مواجه شد. اين بازيگر چهار فيلم «به رنگ ارغوان»، «شب واقعه»، «بيداري روياها» و «شکلات داغ» را در بخش اصلي جشنواره داشت و با دو فيلم «دموکراسي در روز روشن» و «همبازي» در بخش مسابقه فيلم هاي اول و دوم و خارج از مسابقه حاضر بود. اما اگر فيلم هاي به نمايش در آمده در اكران عمومي را معيار قرار دهيم بايد رضا عطاران را به عنوان پركارترين بازيگر سال معرفي كنيم كه امسال فيلمهاي متعددي را به ويژه در ژانر طنز در كارنامه حرفه اي خود ثبت كرد. در ميان بازيگران زن نيز الناز شاكردوست در سال 88 پركار بود اما اگر جشنواره را معيار قرار دهيم اين عنوان ، نصيب مهناز افشار مي شود كه با چهار فيلم ، پركارترين بازيگر زن محسوب مي شود. مهناز افشار  با فيلم هاي «پسر آدم  دختر حوا»، «تسويه حساب» و «طبقه سوم» در بخش اصلي و فيلم «خاطره» در بخش فيلم هاي اول و دوم در جشنواره امسال حضور داشت.البته بازيگران مرد ديگر مثل حامد بهداد، مصطفي زماني و پوريا پورسرخ نيز هر كدام با 4 فيلم جزو پركارترين ها بودند. ضمن اينكه خوش شانس ترين بازيگر سال جاري را بايد مصطفي زماني دانست كه حضور او در سريال يوسف پيامبر و ايفايي نقش يوزارسيف موجب شد تا او ره صدساله را يك شبه طي كند و به شهرت و محبوبيت برسد.حضور او در چهار فيلم سينماي و احتمالا اكران آنها در سال آينده او را به يكي از خبرسازترين بازيگران سينماي ايران بدل خواهد كرد. حالا كه بحث شانس و اقبال شد بايد به شيرين يزدان بخش هم اشاره كنيم كه در اولين تجربه بازيگري خود موفق به دريافت سيمرغ بهترين بازيگر نقش مكمل زن شد. در پايان نيز بايداز محسن طنابنده و نگار جواهريان نام ببريم كه با دريافت سيمرغ بهترين بازيگر نقش اول مرد و زن ، پر افتخارترين بازيگران سينماي ايران در سال 88 بودند. حالا كه صحبت از بازيگري است نمي شود از نام محمد رضا گلزار گذشت كه امسال به دو دليل به چهر ه اي خبر ساز و جنجالي بدل شد.اول ممنوع اكار شدن وي كه به وساطت معاونت سينماي جديد گره كارش باز شد و دوم دريافت دستمزد 90 مليوني كه به خاطر حضور چند دقيقه اش در فيلم دموكراسي در روز روشن دريافت كرد.

خبرسازترين مدير سينمايي

معمولا اخبار داغ سينما به بازيگران و كارگردان ها اختصاص دارد اما در سال 88 يك مدير سينمايي نيز به يك پديده خبر ساز بدل شد كه البته اين مساله با ماجراهاي بعد از انتخابات 22 خرداد بي ارتباط نبود . انتخاب جواد شمقدري مشاور هنري رئيس جمهور به عنوان معاونت سينمايي وزارت ارشاد با توجه به سوابق سينمايي و سياسي او خود مي توانست دليل كافي براي توجه رسانه ها به وي باشد اما اقدامات اصلاح طلبانه و ضربتي او در همان روزهاي اول مديرتش از جمله رفع توقيف فيلم جنجالي به رنگ ارغوان و تسويه حساب و اجازه نمايش فيلمهايي مثل آتشكار و هيچ و زمهرير در جشنواره فجر امسال و پايان دادن به ممنوع الكار بودن محمد رضا گلزار و .... موجب شد جواد شمقدري به سرعت به يكي از خبر ساز ترين مديران فرهنگي و سينمايي كشور بدل شده و  نگاه رسانه و اهالي سينما به تحولات معاونت سينمايي بيش از گذشته شود.

جنجالي ترين فيلم سال

اگر اخراجي ها در نسخه اوليه خود بود كه جنجالي ترين فيلم سينماي ايران را رقم زد و حرف و حديثهايي كه در زمان جشنواره و اكران عمومي درباره آن در مطبوعات و محافل سينمايي شكل گرفت بدون شك اين اتفاق امسال درباره فيلم زمهرير ساخته علي رويين تن رخ داد كه جنجالهاي زيادي را در نشست مطبوعاتي خود در برج ميلاد رغم زد. حال و هواي فيلم و زبان و ساختار اثر نيز به اخراجي ها بي شباهت نبود و شايد پس زمينه تاثيرات آن بر شدت واكنش منتقدان نسبت به زمهرير هم تاثير داشته است. با اين حال پر سرو صدا ترين فيلم را بايد همچنان به رنگ ارغوان بدانيم كه نمايش ان پس از 6 سال با توجه به نام ابراهيم حاتمي كيا به عنان كارگردان و سوژه سياسي فيلم دلايلي بود كه متن و حاشيه هايي اين فيلم را در كانون توجه رسانه ها و مردم قرار داد . به ويژه اينكه سيمرغ بهترين فيلم را هم از دست داوران جشنواره و البته نگاه مردم دريافت نمود. حالا كه صحبت از بهترين فيلم است بايد نامي از سيد جمال سادتيان تهيه كننده اين فيلم هم ببريم كه خوش اقبال ترين تهيه كننده سال محسوب مي شود كه از يك طرف فيلمش پس از 6 سال رفع توقيف شد و اولين فيلمي بود كه بعد از جشنواره به اكران عمومي رفت و هم اينكه موفق شد سيمرغ هاي متعددي را به خود اختصاص دهد.

 

برترين مستند سال

برترين مستند سال را هم مي توان به مستند«جاي خالي آقا يا خانم ب» ساخته فيما امامي و رضا دريانوش اطلاق كرد كه هم بهترين مستند بلند در جشنواره فجر شدند و هم در جشنواره سينما حقيقت در بخش هاي مختلف جايزه گرفت.اما از طرفي ديگر بايد به مستند"عشق بازی"ساخته رخساره قائم مقامي اشاره كرد كه  درجشنواره پلی داک  در شهر تويي در ايالت گاليسيا برگزار مي‌شود جايزه بهترين مستند را دريافت كرد و بر همين اساس مي توان آن را موفق ترين مستند سال محسوب مي كرد.اساسا سال 88 براي سينماي مستند ايران سال خوبي بود و يكي از مهمترين اتفاقات خوشايند در اين زمينه رخ داد بدين صورت كه براي اولين بار بعد از انقلاب يك فيلم مستند يعني « تهران انار ندارد» به اكران عمومي گذاشته شد كه اتفاقا با استقبال خيلي خوبي هم از سوي مخاطبان روبرو شد . شايد از اين حيث بايد مسعود بخشي را خوش اقبال ترين كارگردان سينماي مستند در سال 88 دانست.

جوان ترين كارگردان سينما

وقتي نام كارگردان را مي شنويم غالبا تصوير يك فرد جا افتاده و پيشكسوت در ذهنمان تداعي مي شود كه تجربه و سابقه زيادي در اين كار دارد بنا بر اين نام حامد كلاهداري به  عنوان يك كارگردان 27 ساله مي تواند جالب و خبر ساز باشد.او كه سالها تجربه بازيگري در سينما و تلويزيون را داشته اينك به عنوان كارگردان اولين فيلم بلند سينمايي خود را به عنوان « شكلات داغ» نام خود را به عنوان جوان ترين كارگردان جشنواره امسال به ثبت رسانده است.حضور بازيگراني مثل داريوش ارجمند،نيكي كريمي و فربيرز عرب نيا در فيلم او موفقيت بزرگي براي اين كارگردان جوان محسوب مي شود.

پرهزينه ترين فيلم سال

بر اساس معادلات و محاسبات اقتصادي در سينماي ايران حداقل هزينه توليد يك فيلم در كشور ما سيصد ميليون تومان است حالا حساب كنيد كه براي توليد فيلمي در ايران 5 ميليارد تومان هزينه شود . قطعا اين يك ركورد بي سابقه در تاريخ سينماي ايران خواهد بود.چند سال پيش دوئل به عنوان پر هزينه ترين فيلم ،يك ميليارد تومان هزينه برد اما اكنون ملك سليمان به كارگرداني شهريار بحراني با 5 ميليارد هزينه نه فقط در سال 88 كه در كل تاريخ سينماي ايران پر فروش ترين فيلم سينمايي محسوب مي شود كه زندگي حضرت سليمان را روايت مي كند.

در اين گزارش به طور ناخواسته از پر فروش ترين تا پر هزينه ترين آثار سينمايي را در سال 88 بررسي كرديم و اين نشان مي دهد كه سينماي ايران با همه مشكلات و چالش هايي پيش رو و اوضاع وخيم اقتصادي و بحران مخاطب هنوز سرپاست و با پويايي و تلاش به راه خويش ادامه مي دهد براي سينماي ايران و اهالي آن موفقيت هاي بيشتري را در سال 89 آرزو مي كنيم.